Memur Maaş Mutemeti güncel memur maaşları , emekli maaşı hesaplama - nöbet icap ücreti sorgulama konusunda bilgiler içerir. Sağlık personeli, öğretmen, 4B güncel maaş sorgu Memur Maaş Mutemeti ile Sağlık personeli ve Memur maaş hesaplama programı ile diğer sözleşmeli personellere hizmet vermekteyiz.

Bu haber 06 Mart 2017 11:36:26 Tarihinde eklenmiştir.

TRİYAJDA MEDİKO-LEGAL KONULAR

Mediko-legal sorumluluklar açısından bilinmesi ve uygulanması gereken ana konular


Öğrenme Hedefleri:

Amaç;

triyaj uygulamasıyla ilgili yasal yönlerin ve sorumlulukların adli vakalarda triyaj uygulamasında dikkat edilmesi gereken noktaların ana hatlarıyla ortaya konmasıdır

 

Mediko-legal sorumluluklar açısından bilinmesi  ve uygulanması gereken ana konular:

Aydınlatılmış Onam

Bakım Görevi

İhmal

Dokümantasyon

Mahremiyet (Gizlilik)

Adli Kanıt Koruma

 

Temel (Anahtar) Noktalar:

Triyaj personelinin temel özellikleri (olması gerekenler);

Bilgili

Becerikli (yeterli, yetenekli..)

Eğitimli

Kalifiye (mesleki..)

Sorumlu (hesap verebilir..)

 

 

Triyaj Görevlisi:

Triyaj personeli;

Triyaj Skalası (TS)

Fizyolojik ayıraçlar  (semptom ve bulgular)

Yerel politikalar ve protokollerden faydalanır

Triyaj personelinin ihtiyaçları;

Temel yasal prensipleri bilmeli, kavramalı..

 

 

 

Triajdaki Riskler:

Kaotik ortam
Ayrım yapılmamış (undiferansiye) hastalar
Yatış kısıtlılığı (servis, yoğun bakım ..)
Acil serviste makul zaman diliminde yatırılamayan hastalar ..
Yıpratıcı hasta yoğunluğu
Stres
Hasta faktörleri
İnsan faktörleri

 

 

 

Aydınlatılmış Onam

Anayasa madde 17/2’ye göre;

“Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz;

Rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.”

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 6297/2541sy. kararına göre;

“... Yalnız bu rızanın hukuken geçerli olabilmesi için kişinin, sağlık durumunu, yapılacak müdahaleyi ve etkileri ile sonuçlarını bilmesi, bu konuda yeteri kadar aydınlanması ve iradenin serbestçe açıklanması gerekir.

Bu itibarladır ki, ancak aydınlatılmış ve serbest irade sonucu verilmiş rıza, hukuken değeri olan rızadır”

 

Onamın beş unsuru şöyledir

Onam gönüllü bir şekilde verilmelidir.

Onam veren kişi yasal olarak akıl-baliğ olmalıdır.

Onam aydınlatılmış (bilgilendirilmiş) olmalıdır.

Onam özgün (özel) olmalıdır.

Onam güncel olanı (yapılıyor olanı) kapsamalıdır.

Bu unsurlardan herhangi birinin eksikliğinde …

 

Onam değişik şekillerde verilebilir:

Zımni (İma Edilmiş) Onam;

İma edilmiş onam en basitidir

Hastanın triyaj alanında bulunmasıyla à onamı ima etmesinin zorunlu olmadığı kabul edilir à ki bu durumda onam sıklıkla hastanın davranışlarıyla ima edilmiş olur

 

Eğer hasta konfüze veya başka herhangi bir nedenle diğer insanlarla iletişim kuramıyorsa, ima edilmiş onam daha az belirgin hale gelir

 

Onam değişik şekillerde verilebilir:

Sözlü Onam;

Sözlü onam ima edilmiş onamdan daha geçerlidir

Örneğin triyaj personeli hastaya bir takım sorular soracağını belirtir ve hasta da bunu kabul ederse, burada sözlü onam kastedilmiş olur

Yazılı Onam;

Yazılı onam triyaj personelinin değerlendirmeleri sırasında almasının zorunlu olmadığı onam tipidir

Ama yine de yazılı onam alma konusundaki yerel ilke ve prosedürler bilinmelidir

 

 

Aydınlatılmış Onam (Şekli ve İspatı)

Şekil açısından aydınlatılmış onam sözlü olabilir; ancak ispat yükünün hekimde olduğu unutulmamalıdır !!!

Uygulamada karşılaşılabilecek sorunların önlenmesi açısından hekimin aydınlatmasını yazılı olarak ispat edebilmesi ve belgeleyebilmesi hukuki sorumluluğunu etkileyecektir.

 

Aydınlatma borcuna riayet edilmediği iddiasıyla açılan bir davada hekimin aksini ispatlaması çok güçtür

Nitekim Y13.HD 2008/10750 sy. kararına göre; “…Davalı, davacıyı müdahalenin komplikasyonları konusunda aydınlattığını yazılı belge ile ispat edemediği gibi…” denilmek suretiyle hekimin aydınlatmayı ispat edememesi dolayısıyla sorumlu olacağı kararına varılmıştır.

Hekimin hastayı aydınlatması sözlü olmalı ancak daha sonra ispat gücü açısından yazılı belgeye dökülmelidir !!!

 

Onam almada yetersizlik söz konusuysa;

Bağlantılı suçlamalardan hesap vermek zorunda       olduğunuz anlamına gelir !!!

Aydınlatmanın Ortadan Kalktığı Haller:

Aydınlatma, bir yükümlülük olmasına karşın bazı hallerde ortadan kalmaktadır.

Doğal afet, savaş anı ve toplu kazalar ile koma hali gibi durumlarda hekimin hastayı aydınlatma görevinden söz edilemeyecektir

Çünkü burada ivedilik söz konusu olmaktadır !

 

İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi 2. Bölüm madde 8’e göre;

“acil bir durum nedeniyle uygun muvafakat alınamadığında, ilgili kişinin sağlığı için gerekli olan herhangi bir tıbbi müdahale derhal yapılabilir.” hükmü ile

Örneğin, hastaneye tek başına, bilinci kapalı olarak giriş yapan ağır yaralı hastaya ilk müdahalenin yapılabilmesi için içinde bulunulan ivedilik hali nedeniyle onay alınmadan yapılan müdahale yukarıda yer verilen maddeye göre hukuka aykırılık teşkil etmeyecektir.

TC tarafından 4 Nisan 1997 tarihinde imzalanmış; TBMM tarafından da 03.12.2003 tarihinde onaylanmış kanun

 

 

Bakım Görevi:

Bir hastanın acil servise başvurmasıyla birlikte triyaj personelinin, sağlık profesyoneli – hasta ilişkisi başlar

Triyaj personeli, acil servise başvuran hastanın sağlık gereksinimlerini hastane adına ! en uygun şekilde değerlendirme sorumluluğunu paylaşır

 

 

Bakım Görevi Nedir?:

‘Görev’ kanunlarla tanınmış bir zorunluluktur:

Triyaj personelinin bakımı aynı seviyede / derecede sağlaması bekleniyor

Hastaya makul bir bakım standardı sağlayarak hastayı her türlü öngörülebilir zarar ve hasardan koruma zorunluluğu vardır

Bu makul standartlar hakkında ‘Triyajın Minimum Standartları’ gibi ilkelerden yada ‘Acil Tıpla ilgili Kurullar-Yetkinlikler’ gibi dokümanlardan bilgi edinilebilir

 

Bakım Standardını Neler Belirler?:

Bakım standartlarını belirlemede,

Triyaj Skalası, karar vermede rehber olarak kullanılabilir

Acil Tıp Dernekleri

Acil Tıp Birlikleri, Kurulları

Uzman görüşü ..

 

Bakım Görevi :
(zarar verme durumu)

Yalnız bırakıldıklarında kendilerine ve topluma zarar verme ihtimalinin olduğu bazı durumlarda triyaj personeli hastayı hemen alıkoymak (gözaltı?) zorunda kalabilir

Bu durum mevzuatça karşılanmıştır ?à medeni hukuk gerekleri prensibince zorunluluk ilkesi altında başlatılabilir

Bu durum hemen nöbetçi kıdemli klinisyene bildirilmelidir

 

Bakım Görevi:

Acil servislerde tedavi için beklemeyen hastaların oranı başvuruların %20’sine kadar olabilir

Bu sağlık sistemine ulaşmada başarısızlık olarak değerlendirilir !!!

Hastalar sağlık ekibi tarafından görülmeden acil servisten ayrılmayı seçebilir;

triyaj personeli onları engellememeli

olası sonuçları hakkında kendilerini uyarmalı (sorumlu !)

uygun şekilde şahitler huzurunda bu kararın hastalar tarafından alındığı kayıt altına alınmalıdır

 

Bakım Görevi: (değerlendirme kapasitesi)

Bununla beraber,

bilinç durumu bozukluğu olan

laç ve alkol kullanımı veya mental hastalık nedeniyle kognitif bozukluğu olan

reşit olmayan

riski değerlendiremeyen

iletişim kurulamayan (entellektüel kapasite, dil vs.) durumlarda (olgularda) bu yöntem uygun değildir

 

 

Bu gibi durumlarda triyaj personeli risk durumunu bilmeli, bakım görevinde olduğunu hatırlamalıdır

Triyaj personeli bu hastalara karşı sorumluluk  bilinciyle, yerel politika ve protokollere göre hareket etmelidir

 

 

İhmal:

Triyaj personelinin her hastaya makul standartlarda sorumlu davranma sorumluluğu vardır

Eğer bu sorumlu davranma yaklaşımında hasara/yaralanmaya neden olabilecek bir ihlal söz konusu ise bu ihlal ihmal olarak değerlendirilir

İhmal kanunları ülkeden ülkeye, eyaletten eyalete değişiklikler göstermektedir.

 

 

İhmalin kanıtlanabilmesi için

    aşağıdakilerin tamamının kanıtlanması gerekir:

Bakım standardını karşılayan görev

Bakım standardını karşılayan görevde ihlal

Öngörülebilir hasara neden olan görevde ihlal

Aktüel hasar yada yaralanmaya neden oluş

Kayba neden oluş

 

Dokümantasyon Gereklilikleri:

Tıbbi kayıtlar,

tıbbi sağlık ekibinin bir iletişim metodu ve

olayların eş zamanlı kaydı hükmündendir

Doğru, açık ve veciz olmalıdır

Kolay ulaşılabilir ve kolay anlaşılabilir olmaları beklenir

 

Triyaj yapan personelin, hasta ve diğerleri arasındaki her ilişkiyi dokümantasyonu, pratikte triyaj açısından diğer bir sorumluluk bölgesidir

Acil dernek-birlik-kurulları, triyajda minimum kaydedilmesi gereken bilgiler açısından kılavuzları açıktır

 

Gerekli dokümantasyon standartları:

Triyaj değerlendirmesinin günü ve saati

Triyaj yapan hemşirenin ? adı

Primer şikayet/başvuru problemi

Sınırlı ilgili anamnez

lgili değerlendirme bulguları

Başlangıçta tahsis edilmiş triyaj kategorisi

Re-triyaj kategorisi zaman ve sebeple beraber

Tahsis edilmiş değerlendirme ve tedavi alanı

Başlangıçta triyajda yapılan ilk yardım, teşhis ve tedavi ..

 

Dokümantasyon Gereklilikleri:
(Re-Triyaj)

Hastanın durumundaki her değişiklik açıkça dokümante edilmelidir

Bu dokümantasyon

re-triyajın gün ve saatini,

re-triyajın nedenini,

re-triyajın kimin tarafından yapıldığını içermelidir

Doküman Yönetim Sistemi konusunda bilgi ve yeterlilik sahibi olunmalıdır..

Hastanın başka bir sağlık kuruluşuna nakli gerekli görülürse, yapılan her türlü tedavi ve önerilen tedavi şeması açık ve kapsamlı şekilde dokümante edilmelidir.

Bazı hastalar medikal değerlendirme öncesi ayrılmayı tercih edebilir

Bu durumda triyaj personeli hastanın kararını, verilen tavsiyeleri ve hastaya anlatılan olası olumsuz sonuçları dokümante etmelidir

 

 

 

Gizlilik (Mahremiyet):

Sağlık çalışanları onlara güvenerek verilen her bilgiyi korumalıdır

Sağlık çalışanlarının hastanın mahrem bilgilerini de almış olması beklenir.

Hasta bilgileri muhafaza altında tutulmalıdır !

Anayasanın 20.maddesinde

“Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.

Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”. 

 

Türk Ceza Kanununun 134. Maddesinde

“Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlâl eden kimse, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.”,

136. Maddesinde

“ Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” 

137/a maddesine göre bu suç

kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde ceza yarı oranında arttırılır

 

Hasta Hakları Yönetmeliği 21. maddesinde “Hastanın, mahremiyetine saygı gösterilmesi esastır. Mahremiyete saygı gösterilmesi ve bunu istemek hakkı Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini de kapsar” denilmektedir.

Otomasyon sistemi !!! kişisel (adres, telefon)  ve tıbbi bilgileri (geçirdiği hastalıklar ve gördüğü tedaviler) yer almaktadır

Hastaların bilgisinin sadece ilgili hekim tarafından görülebilmesi gerekirken sisteme giriş izni olan tüm sağlık personeli tarafından görülmesi kişisel verilerin hukuka aykırı olarak paylaşılması suçunu oluşturmakta MIDIR ???

 

 

Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi:

Bu maddenin (Madde 280)

1. fıkrasında, “Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

2. fıkrasında, “Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır” düzenlenmiştir. 

 

Bu düzenleme ile hekimlerin sır saklama yükümlülüğü kısmen kaldırılmıştır denilebilir !!!

Hastaya ait sırların saklanmasının temelinde insan onuru ve kişilik haklarının bulunduğu ve bunun anayasal koruma altında olduğu belirtilmektedir.

Hipokrat’tan beri susma yükümlülüğü tıbbın meslek etiğinin temel noktasıdır

Ancak bazı özel kanunlarda toplumsal tehlike içeren bulaşıcı bazı hastalıklara ilişkin bildirim yükümlülüğü düzenlenmiştir.

Amaç ise toplum sağlığının korunması olmuştur.

Bu tip hastalıklarda (AIDS, vs…) suça ilişkin belirti olsun ya da olmasın hekimin bildirim yükümlülüğü doğacaktır. 

Sır saklama yükümlülüğü ile suçu bildirme yükümlülüğü arasındaki bu çelişki ancak, hekimin hastasının sırlarını saklama yükümlülüğünün bir istisnası olduğunun kabulüyle ortadan kalkacaktır. 

 

Gizlilik (Mahremiyet):

Triyaj personeli hasta hem triyajda değerlendirilirken hem de bekleme salonunda beklerken özel hayatın gizliliğine saygı duyulmasını temin etmekte sorumluluğu vardır

Hastaların özel hayatları ve haklarıyla ilgili hastane politikası, triyaj personellerinin okuyabileceği şekilde ulaşılabilir bulundurulmalıdır

 

Gizlilik (Mahremiyet):
(geçersiz kılma)

Bir sağlık çalışanı hastanın tıbbi bilgilerine özel  ve mahrem olarak davranmak zorundadır

Bununla beraber özel ve mahrem olmak hakkının çiğnenebildiği özel durumlar vardır;

kendisi için tehlike oluşturabilecek veya

diğer toplum bireyleri açısından tehlike oluşturabilecek durumlar 

Örneğin risk altındaki çocuklar..

Çocuk istismarı raporları!

Diğer türlü hastanın özel hayatının ihlali, hasta bakım ihlalini oluşturur

 

Gizlilik (Mahremiyet):
(zorunlu bildirim sorumluluğu)

Eğer bir çocuğun ya da çocukların bakıma muhtaç olabileceği ya da kötü muamele ediliyor olabileceğiyle ilgili herhangi bir şüphe varsa triaj personelinin durumu adli otoritelere ve yargı dairesine bildirim yasal sorumluluğu mevcuttur

 

Adli Kanıtların Saklanması:

Triyaj personeli olası suç kurbanlarını da kapsayacak şekilde;

Adli kanıtların saklanması ile ilgili hastane prosedürleri içindeki rolünü bilmelidir (örn. tecavüz veya saldırı)

Bu prosedürler polis yetkilileriyle irtibatı kapsar ve hastanın rızasını gözetir !

Hastanın adli vaka olduğuna karar verildiğinde hastanenin güvenliği konu ile ilgili bilgilendirilmelidir.

Güvenlik görevlisi tıbbi akışa engel olmayacak şekilde hasta ve yakınından olayın bölgesini öğrenir ve bölgenin polis ve jandarma karakolu ile bağlantı kurar.

Kanıtların toplanması, saklanması, kayıtların yapılması gibi girişimler eksiksiz yapılmalıdır

 

Adli Kanıtların Saklanması:
(kanıtın tanımlanması) 

 

Adli kanıtın toplanması ve saklanmasında ilk adım adli kanıtın tanımlanmasıdır

Triyaj personelinin adli vakayla ilgili küçük detayların farkına varması ve kayıt etmesi adli bir olayı ortaya çıkarabilir ya da küçük detayları yok edebilir 

 

Örn; Triaj personeli aile içi şiddet mağduru olduğundan şüphelendiği hastada,

hastanın ve ailesinin birbirinden tutarsız ifadeleri,

hastanın ses tonu ve

vücut dilinden yola çıkarak adli vakanın tanımlanmasını sağlayabilir

Böylelikle daha ileri boyutlara varacak psikolojik ve fizyolojik zararların önüne geçmiş olacaktır

 

 

Adli Kanıtların Saklanması: (kanıtın tanımlanması) 

Kanıt; sanık ya da mağdurun suçun işlenmesi esnasında

kullandığı,

bıraktığı,

uzaklaştırdığı,

değiştirdiği ya da

ontamine ettiği her şeydir

 

Fiziksel kanıtlar, kurşun, giysi, saç, iplik, debris, tükrük, meni, ısırma izleridir

Fiziksel olmayan kanıtlar ise psiko-sosyal öykü alma sırasında, intihar girişimi, şiddet, suistimal, kendine zarar verme gibi travma eğiliminin değerlendirilmesidir

 

Adli Kanıtların Saklanması: (kanıtın toplanması)

Adli vaka olarak tanımlanamayan durumlarda, hastanın giysisi önemli bir kanıttır, çünkü giysiler kan, seminal mai, saç, iplik, toprak, bitki, barut, cam parçalarını içerebilir ya da üzerinde sanığın parmak izi olabilir

Hastanın giysilerini bu kağıt üzerinde ve ayakta durarak çıkarması giysisinden düşecek olan kıllar, lifler ve benzeri maddelerin elde edilmesi açısından önemlidir

Kanıtın korunmasını sağlamak için hasta giysilerini çıkarırken odadan çıkılmamalıdır !

 

Hastanın çıkardığı giysiler silkelenmemelidir,

Çünkü silkeleme giysi üzerindeki kanıtların düşmesine ve kaybolmasına neden olabilir.

Giysiler mümkünse katlanmamalı,

Katlanması gerekiyorsa kıyafetin birbirinin üstüne gelecek kısımlarına kağıt yerleştirilmelidir.

Hasta aynı zamanda ayakkabılarını da çıkarmalıdır çünkü ayakkabılar önemli ipucu olabilir

Giysilere mümkün olduğu kadar az dokunulmalı ve giysiler çıkarılırken mutlaka eldiven giyilmelidir

 

Hastanın giysileri çıkarılacaksa asla el gücü kullanarak yırtılmamalı, giysiler kesilmelidir

Kesme işlemi varsa yaralı alandan uzak ve giysi dikişleri boyunca yapılmalıdır.

Hasta sedye üzerinde yatarak getirilmiş ise üzerinde yattığı çarşafta kanıt olarak korunmalıdır

Giysiler kağıt paketlere yerleştirilmeli ve kıyafetler kesilmiş ise “giysiler kesildi” yazısı bulunan bir kart konmalı ya da hasta dosyasına kayıt edilmelidir

 

Yaradan yabancı objeleri arındırmak amaçlı,

yarayı yıkamak ya da

hastanın vücudunu silmek,

yıkanmasına izin vermek

özellikle ateşli silah yaralanmalarında ve cinsel saldırılarda kanıtların kaybolmasına neden olabilmektedir

 

Adli vakalarda,

hastanın giysileri ve şahsi eşyaları gelişigüzel ortaya bırakılmamalı,

polis memuru dışındakilere teslim edilmemeli ve aile üyelerinin hastanın giysilerini almasına izin verilmemelidir  

 

Ayrıca, hastane personeli, polis izni olmadan giysileri yıkanması için eve göndermemesi konusunda bilgilendirilmelidir

Aile içi şiddet ya da tecavüz durumlarında sanık, aileden ya da yakınlarında birisi olabilir ve bu şekilde kanıtı yok etmek isteyebilir

 

Acil serviste, kilidi bulunan camlı ve raflı bir dolapta kanıtların teslim edilene kadar saklı tutulması adli kanıtların korunmasında son derece önemlidir.

Çünkü acil servislerde kanıtları toplamadaki problem çoğunlukla adli kanıtları tanıma ve toplamadaki başarısızlık değildir à sıklıkla kanıtların gerektiği gibi saklanmasında bir başarısızlık vardır

 

Islak veya nemli olan tüm kanıtlar paketlere yerleştirilmeden önce kurumasına izin verilmelidir.

Paketlemek için kağıt, plastik ya da camdan çok daha iyidir.

Çünkü kağıt hava sirkülasyonunu sağlayarak materyalin kurumasına izin verirken, plastik ıslaklığı biriktirir, doku parçalarının bozulmasına/çürümesine ve küf oluşmasına neden olur

 

Türk Ceza Kanunu (madde 281) «Gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla, bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişi, hapis cezası ile cezalandırılır»

«Kamu görevlisi tarafından görevi ile bağlantılı olarak işlenmesi ağırlaştırıcı sebeptir» demektedir.

 

 

Yasal mevzuatın, protokllerin oluşturulması ..

Triyaj personeli

Eğitimli, bilgili, deneyimli olmalı

Medikal

Legal

Triyaj personeli kim ??

Hemşireler olmalı !

Eğitim müfredatında yer almalı

Hemşirelik dernekleri …

Kongreler desteklenmeli

 

 






Konu ile ilgili sorularınızı sayfanın en altında Yorum Yap kutusuna yazarak gönderebilirsiniz.Sistemimize kayıtlı olan 1000 den fazla mutemetlerimiz tarafından incelenip cevap verilmeye çalışılacaktır.

Yasal Uyarı

Bu yazının tüm hakları Memurmaasmutemeti.Com'a aittir. " Bu makaleyi başka internet sayfalarında yayınlamak istiyorsanız aktif link olacak şekilde kaynak göstererek yayınlayabirsiniz.Aksi halde yasal takip yapılacaktır.©
Yorum Yap